REPORTAGES DEELNEMERS

Het verhaal, ervaringen met de realtime techniek en de verwachtingen van de melkveehouders.
Benieuwd? Lees en/of download de reportages van:

Arjen Kool, biologisch melkveehouder in Hei en Boeicop over realtime meten van weideuren: “Eindelijk een innovatie voor weidegang”
Stikstofkrakers, koetoilet, emissiearme vloeren en mestrobots. Innovatie in de melkveehouderij speelt zich volgens Arjen Kool al jaren vooral af ín de stal. Voor weidegang wordt nauwelijks iets ontwikkeld. Daarom is hij des te meer enthousiast over de noviteit van het realtime meten van weideuren. Als melkveehouder wil Arjen de stikstofreductie door zijn vele uren weidegang aantoonbaar maken. Hij is 1 van de 10 deelnemers aan het project Meet Weet Weidegang. Arjen heeft hij daarbij een bijzondere positie. Op zijn bedrijf test hij twee verschillende meettechnieken tegelijk, die van Moniott en Collie. Waarom doe je mee aan Meet Weet Weidegang? “Voor mij draait het vooral om het kunnen aantonen van de uren dat de koeien buiten zijn. De discussie over stikstof en emissie reducerende stalsystemen speelt al jaren. Mijn koeien lopen heel veel in de wei en dan zijn technische maatregelen in de stal overbodig. Maar dan moet je die weidegang wel betrouwbaar kunnen meten. Steeds kwam dezelfde vraag terug: hoe borg je die uren? Toen dit project voorbijkwam, dacht ik: als we de weidegang op deze manier kunnen borgen, hebben we daar eindelijk een oplossing voor.”	“Als ik kan aantonen dat ik mijn stikstofdoelen haal met weiden, wil ik geen gezever over stalaanpassingen.”
Hoe ziet de weidegang op jouw bedrijf eruit? “De melkkoeien krijgen twee keer per dag, na iedere melkbeurt, een nieuw stuk gras. Je zou het stripgrazen kunnen noemen, al versta ik daar zelf eerder onder dat je nog vaker op een dag een nieuw stuk geeft. Wij hebben lange, smalle percelen en schuiven steeds verder op. Waar nodig zetten we achter de koeien een draad, zodat ze niet steeds teruglopen naar het begin van het perceel. Zo wordt het gras beter benut en wordt ook de mest beter over het perceel verdeeld. Dit jaar begon het weideseizoen al begin maart, maar meestal is het eind maart. De eerste maand lopen ze overdag buiten. Zodra er voldoende gras staat, gaan ze dag en nacht naar buiten. Gemiddeld komen we rond de 3.500 uur weidegang uit.”
Wat moet er nog verbeteren aan de systemen van Moniott en Collie? “Bij Moniott moeten vooral de administratieve kant beter worden door een koppeling van de stallijst aan I&R. En de technische problemen met te snel lege batterij in de tags moet opgelost. Vaak tags aan de halsband verwisselen is te veel werk. In principe kan het systeem volgens mij werken, maar die hobbels moeten wel worden weggenomen. Bij Collie gaat het vooral om verdere verfijning. De registratie en de weergave in de app kunnen op onderdelen nog beter en bij ons moest de detectie in de stal worden verbeterd. Mijn ervaring met Collie is wel positief. Ik kan er goed mee werken en mijn vader ook. Bovendien zijn de mensen erachter toegankelijk en worden punten die we uit de praktijk aandragen gelijk opgepakt.” Lees het gehele artikel als pdf-document DOWNLOAD ARTIKEL

Leanne Aantjes, melkveehouder in Streefkerk over realtime meten van weideuren: “Weidegang verdient meer beloning en waardering”
Elk weideseizoen lopen de koeien van maatschap Aantjes tussen de 3.000 en 4.000 uur in de wei. De maatschap in Streefkerk wordt gevormd door Jan, dochter Leanne en zoon Daan. Bovengemiddelde weidegang is op het bedrijf een bewuste keuze. Een gesprek met Leanne. Zij vindt dat de waardering voor weiden achterblijft. Geborgde weideuren zouden volgens haar niet alleen financieel meer waarde moeten krijgen, maar ook moeten kunnen worden ingezet als maatregel voor ammoniakreductie. Als één van de 10 deelnemers aan Meet Weet Weidegang test maatschap Aantjes de innovatie van Moniott, een systeem dat de weideuren realtime registreert en vastlegt. Waarom doe je mee aan Meet Weet Weidegang? “We realiseren al jaren veel weidegang, maar daar staat nauwelijks iets tegenover.In de KringloopWijzer kan veel weidegang zelfs nadelig uitpakken. Wij zijn ervan overtuigd dat weidegang waarde heeft voor biodiversiteit, dierenwelzijn en waterkwaliteit. Als weideuren onafhankelijk geborgd zijn, past daar wat mij betreft meer waardering en beloning tegenover. Die waardering vind ik misschien nog wel belangrijker dan de beloning. Bovengemiddelde weidegang moet ook positiever terug komen in de kengetallen van je bedrijf.” Hoe ziet de weidegang op jullie bedrijf eruit? “We passen rantsoenweiden toe. Na iedere melkbeurt krijgen de koeien een nieuw stuk gras. Ze kunnen daarbij ook teruglopen naar het stuk waar ze eerder hebben geweid. In een normaal jaar beginnen we zo vroeg mogelijk, meestal rond half april. De schapen helpen daarbij omdat zij tot ongeveer half februari op sommige percelen lopen. Dan ontstaat er een soort groeitrap en kunnen we vroeg beginnen. Als het weer het toelaat, gaan we door met weiden tot half november of soms eind november. We zitten eigenlijk altijd boven de 3.000 weideuren per jaar. Vorig jaar kwamen we boven de 4.000 uur uit.”	“Geborgde weideuren moeten eigenlijk gewoon tellen als maatregel tegen ammoniakemissie .”
Werkt de techniek zoals je had verwacht? “Daar zitten nog wel aandachtspunten. Vooral de uitval van de tags vind ik een punt. In het eerste seizoen hebben we er ongeveer twintig moeten vervangen omdat ze niet meer werkten. En als een tag uitvalt, krijg je daar niet automatisch een melding van. Je moet zelf in het systeem kijken welke koeien niet meer worden uitgelezen. Ook de registratie op percelen vlak bij de stal is nog niet altijd goed. We hebben het systeem daarvoor laten kalibreren, maar ik heb daarna nog meegemaakt dat een deel van de koeien als binnen werd geregistreerd terwijl ze allemaal buiten liepen. Dat moet natuurlijk kloppen als je uiteindelijk naar een geborgd systeem wilt.”
Wat zou geborgde registratie van weiden voor jullie bedrijf kunnen betekenen? “Dan kun je aantonen wat je daadwerkelijk doet. Als een koe acht, tien of twintig uur per dag buiten loopt, heeft ze veel minder uren in de stal. Met het oog op verdere emissiereductie vind ik het belangrijk dat daar ook rekening mee wordt gehouden. Je wilt voorkomen dat een bedrijf met heel veel weidegang vervolgens dezelfde stalaanpassingen moet doen als iemand die zijn koeien niet weidt. Daarnaast hoop ik dat weidegang beter wordt gewaardeerd. Niet ieder bedrijf hoeft hetzelfde te doen. Een ander bedrijf kan op een andere manier goede prestaties leveren. Maar melkveehouders die veel weidegang realiseren, moeten daar ook voor beloond worden.” Lees het gehele artikel als pdf-document DOWNLOAD ARTIKEL

Tijmen en Miranda van Zessen, melkveehouders in Lexmond over realtime meten van weideuren: “Liever doelsturing dan generieke normen” Een tag aan elke koeienhalsband en een app die bijhoudt wanneer de dieren in de wei lopen. Niet iedere melkveehouder zit op zulke registratie te wachten. Melkveehoudersechtpaar Tijmen en Miranda van Zessen uit Lexmond zien er juist een kans in. Zij doen mee aan het project Meet Weet Weidegang omdat betrouwbare cijfers over weidegang helpen om de prestaties van zijn bedrijf aan te tonen. Bijvoorbeeld bij het terugdringen van ammoniakemissie. Een gesprek met Tijmen, die hoopt dat de gegevens straks geaccepteerd worden als doelsturing. Melkveehouders bepalen dan zelf de middelen hoe de beleidsdoelen worden gehaald.	“Als digitale registratie telt als verantwoording voor ammoniakreductie, moet het systeem waterdicht zijn”
Waarom doe je mee aan Meet Weet Weidegang? “Ik vind het interessant om nieuwe dingen uit te proberen. Ik ben niet iemand die voor elke nieuwe techniek meteen vooraan staat, maar ik volg ontwikkelingen wel met belangstelling. Bij dit project vind ik vooral de link met doelsturing interessant. Als je betrouwbaar kunt vastleggen hoeveel uren koeien daadwerkelijk buiten lopen, kan weidegang mogelijk ook een rol spelen bij het aantonen en verminderen van ammoniakemissie.” Hoe ziet de weidegang op jullie bedrijf eruit? “Wij werken volgens het principe van Nieuw Nederlands Weiden. De koeien krijgen twee keer per dag een nieuw stuk gras. We werken met twee blokken met verschillende percelen en na ongeveer acht à negen dagen komen de koeien weer terug op hetzelfde stuk. Ze vreten dan vooral de jonge, smakelijke hergroei. Het gras hoeft niet helemaal kort te worden afgegraasd, dat zou de hergroei juist afremmen. Het klinkt misschien arbeidsintensief, maar dat valt mee. Wij hebben een gunstige verkaveling met sloten als natuurlijke perceelsgrenzen en een goed kavelpad. Daardoor zijn de percelen gemakkelijk bereikbaar en hoef ik relatief weinig met afrasteringen te werken.”
	Welk meetsysteem voor weideuren test je en werkt de techniek zoals je had verwacht? “Wij werken met Moniott via de pilot. Ik had verwacht dat het systeem meer praktijkrijp zou zijn. In die zin valt het tegen. We zijn als gebruikers toch behoorlijk aan het puzzelen geweest. Eerst waren er problemen met tags die loslieten, daarna bleek kalibratie nodig en bij ons stond een ontvanger wel aan, maar die was niet aangemeld in de software. Ook de levensduur van de batterijen in de tags is een aandachtspunt. Daarbij speelt mee hoe vaak een tag wordt uitgelezen. Als dat iedere tien seconden gebeurt, vraagt dat veel meer van een batterij dan wanneer eens per kwartier een signaal nodig is. De vraag is dus ook welke meetfrequentie nodig is om weidegang betrouwbaar te kunnen borgen. Dat zijn zaken die de leverancier voor het project eigenlijk al had kunnen uitzoeken.”
Wat zou geborgde registratie van weiden voor jullie bedrijf kunnen betekenen? “In de eerste plaats richting onze zuivelafnemer. Binnen het beloningssysteem zijn verschillende niveaus gekoppeld aan prestaties, waaronder weidegang. Nu kan het aantal weideuren nog volgens de bestaande borgingsmethode worden aangetoond, maar ik kan me voorstellen dat digitale registratie in de toekomst zwaarder gaat wegen. Voor ons bedrijf kan het daarnaast relevant zijn voor ammoniak. We zitten dicht bij Natura 2000. Als er in de toekomst mogelijkheden ontstaan om via doelsturing de daadwerkelijke emissie van een bedrijf aan te tonen, kan het aantal uren weidegang daar onderdeel van zijn. Maar dan moet de borging waterdicht zijn.” Lees het gehele artikel als pdf-document DOWNLOAD